English

توران میرهادی

مادر آموزش و پرورش نوین ایران نویسنده

زادروز: 26 خرداد 1306

زادگاه: تهران

وفات: 18 آبان 1395

محل دفن: تهران

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به پاس سال‌ها خدمات علمی و فرهنگی وی، طی برگزاری مراسم بزرگداشتی در 28 آبان 1379ایشان را به عنوان یکی از مفاخر ایران زمین معرفی کرد

زندگی‌نامه

وی در خانواده ای اهل علم و هنر در شمیران متولد شد. پدرش، سید فضل‌الله ریشه و تبار تفرشی داشت که در آلمان در رشته مهندسی مکانیک ماشین‌آلات و راه و ساختمان تحصیل و با بانویی هنرمند به نام گوتا دیتریش ازدواج کرد که دانش‌آموخته آموزش هنر از دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ بود. آنان در سال 1299ش به ایران آمدند و زندگی مشترک خود را در خانه سنتی که پدربزرگ در اختیار آنها قرار داده بود، آغاز کردند. گوتادیتریش علاوه بر خانه‌داری، در هنرستان کمال‌الملک، مبانی هنر و مجسمه‌سازی درس می‌داد و از علاقه‌مندان به زبان و فرهنگ ایرانی بود. 
 توران نخست به مدرسه آلیانس تهران رفت. بعد به دبستان آذر در سرچشمه تهران منتقل شد و تحصیلات دوران ابتدایی را در این دبستان به پایان برد. در این ایام چهار زبان آلمانی، انگلیسی، فارسی و فرانسوی را آموخت. در ۱۳۱۷ش وارد دبیرستان نوربخش شد و در ۱۳۲۴ش دیپلم گرفت. 
از آنجا که به علوم به ویژه زیست‌شناسی علاقمند بود در دانشکده علوم طبیعی ثبت‌نام کرد. در سال‌های 1323ش و 1324ش که مبارزه با بی‌سوادی در کشور شکل ‌گرفت و معلمانی مثل باغچه‌بان و دکتر محمد باقر هوشیار جوانان را برای شرکت در این امر تعلیم می‌دادند، با این روش تدریس آشنا شد و به‌صورت دانشجوی مستمع آزاد در کلاس‌های درس دکتر هوشیار شرکت کرد. در 1325ش به فرانسه رفت و در رشته روان‌شناسی تربیتی در دانشگاه سوربن به تحصیل پرداخت. پس از آن، در رشته آموزش پیش‌دبستانی در کالج سوونیه ادامه تحصیل داد. در این دوره، در کلاس‌های درس هنری والون و ژان پیاژه دو، روان‌شناس پُرآوازه در حوزه معرفت‌شناسی کودک حضور یافت. در همین ایام در جریان آموزش‌های خود با آموزش‌گران بزرگ اروپا و آمریکا همچون فردریک فریبل، یوهان هانریش پستالوزی، اوید دکرولی، جان دیویی، سلستین فرنه و ماریا مونته‌سوری آشنا شد. در میان این استادانش، بیشتر به روش و رویکرد اوید دکرولی پزشک و آموزش‌گر بلژیکی گرایش داشت و در شیوه اداره مدرسه وابسته به نظریه‌های سلستین فرنه بود. 
 او سرانجام در 1330ش تحصیلات خود را به پایان رسانید و به ایران بازگشت. در 1331ش با سرگرد جعفر وکیلی ازدواج کرد، اما عمر این پیوند طولانی نبود و همسرش در 1333ش درگذشت. 
توران میرهادی در 1334ش کودکستان فرهاد را تاسیس و در همان دوران برای بار دوم ازدواج کرد. بعد مدرسه فرهاد را تاسیس نمود. او کوشید در این مدرسه ارزش‌های انسانی و خلاق بر کل و جز آن حکفرما شود. سادگی جزو قوانین آن بود و کسی اجازه نداشت با مال و دارایی‌اش فخرفروشی کند. او  خود به نقد داستان و کتاب و نقاشی می پرداخت و عمل‌ها و رفتارهای گوناگون انسانی را مورد بررسی قرار می‌داد تا دانش‌آموزان حساس نسبت به ارزش‌های انسانی تربیت شود. 
در 1335ش اولین نمایشگاه کتاب را با کمک دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و مجله سپیدفردا دایر کرد. در 1336ش صاحب فرزندی به نام کاوه شد و در همان سال دبستان فرهاد را نیز تاسیس کرد. 
در 1338ش در برنامه‌ریزی درسی دوره ابتدایی شرکت کرد و از آن سال تدوین برنامه چهارساله تدوین برنامه‌های درسی را آغاز نمود. در 1340ش صاحب فرزندی دیگری به نام پندار شد. در1341ش شورای کتاب کودک را تاسیس کرد. در سال 1345 فرزند دیگری به دنیا آورد که دلاور نامید. در 1350ش مدرسه راهنمایی فرهاد را تاسیس کرد و در این دوران همزمان با تدریس توران میرهادی به کلاس های مختلف آموزش ضمن خدمت رفت و تجربیاتی را کسب نمود. او مدت ها در مشهد ، تبریز، رشت، تهران، در کلاس های تربیت مربی کودک تدریس نمود. 
در 1352ش گذری در ادبیات کودکان را به صورت تالیف مشترک منتشر کرد. در 1355 عضو هیئت داوران جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن شد. در 1356ش مدرسه فرهاد را از خیابان ژاله به خیابان سهروردی منتقل و نیز طرح بازسازی کلیه برنامه‌های درسی ابتدایی را مطرح کرد و بعد از انقلاب اسلامی با کمک کارشناسان مدارس تجربی طرح بازسازی نظام آموزش و پرورش ایران را ارائه داد. 
در 1358ش به دنبال درگذشت همسرش و بنابر وصیت او کار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان را آغاز و کتاب دوگفتار درباره کتاب و کتابخوانی را در سه جلد منتشر ساخت. در 1359ش از وزارت آموزش و پرورش بازنشسته شد اما همچنان به فعالیت‌های خود ادامه داد. در 1364ش عضو هیات دوران بینال تصویرگران براتیسلاوا شد. در 1365ش کتاب «جستجو در راهها و ورشهای تربیت» و در 1377ش کتاب «آنکه رفت آنکه ماند» را به چاپ رساند. 
او در تهران درگذشت و در امامزاده عبدالله شهرری به خاک سپرده شد. در سال ۱۴۰۰ با تصویب شورای شهر، خیابانی در شهر تهران به نام «استاد توران میرهادی» نامگذاری گردید. 
انجمن آثارو مفاخر فرهنگی به پاس سال‌ها فعالیت علمی و فرهنگی وی، طی برگزاری مراسم بزرگداشتی در 28 آبان‌ماه 1379 ایشان را به عنوان یکی از مفاخر ایران‌زمین معرفی کرد.